آبتاب– حتماً انگور را با آن دانههای آبدار و طعم شیرین و گساش میشناسید؛ میوهای که از دیرباز در سفرههای ایرانیان جای داشته و در طب سنتی ایران، به عنوان میوهای با طبع گرم و تر شناخته میشود. حکما و پزشکان سنتی از انگور برای درمان ضعف عمومی بدن، تقویت معده و کبد، افزایش شیر مادر و حتی درمان کمخونی استفاده میکردهاند.
اما شاید ندانید که جدیدترین پژوهشهای علمی در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشان دادهاند که این میوهی بهظاهر ساده، فراتر از یک خوراکی خوشمزه، یک گنجینهی واقعی از ترکیبات زیستفعال است و میتواند در کنترل قند خون، تقویت عضلات، بهبود عملکرد مغز، کاهش فشار خون و حتی مبارزه با سلولهای سرطانی نقش مؤثری ایفا کند. راز اصلی این قدرت، ترکیبات پلیفنلی موجود در انگور به ویژه پروآنتوسیانیدینها (نوعی آنتیاکسیدان قوی) است که با خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی خود، از سلولهای بدن در برابر آسیبهای مختلف محافظت میکنند.
یکی از مهمترین و جدیدترین یافتههای علمی در مورد انگور، تأثیر شگفتانگیز آن بر کنترل قند خون است. یک مطالعهی معتبر که در سال ۲۰۲۵ در مجلهی npj Science of Food منتشر شده، نشان داده است که مصرف پلیفنولهای انگور به مدت ۱۰ روز، قند خون ناشتا را در افراد سالم کاهش میدهد.
محققان دریافتند که این ترکیبات با تغییر در میکروبیوتای روده، باعث افزایش سطح اسید صفراوی به نام «هیوکولیک اسید» در خون میشوند که یک تنظیمکنندهی طبیعی قند خون است. در مطالعهی دیگری، عصارهی انگور تازه توانست آنزیمهای آلفا-آمیلاز و آلفا-گلوکوزیداز (که مسئول تجزیه کربوهیدراتها به قندهای ساده هستند) را به طور قابل توجهی مهار کند و حتی در این زمینه از داروی استاندارد دیابت یعنی «آکاربوز» نیز مؤثرتر بود. این یافتهها نشان میدهند که انگور میتواند یک مادهی غذایی فراسودمند برای مدیریت دیابت باشد.
در حوزهی سلامت عضلات و پیشگیری از افت آن، نتایج یک کارآزمایی بالینی در سال ۲۰۲۵ که بر روی زنان یائسه انجام شده، بسیار امیدوارکننده است. در این مطالعه که در مجلهی Food & Function منتشر شد، زنانی که به مدت ۶ هفته روزانه پودر انگور (معادل حدود یک و نیم لیوان انگور تازه) مصرف کردند، نمرات قدرت گرفتن دست و سرعت راه رفتن خود را به طور قابل توجهی بهبود بخشیدند. این دو شاخص، معیارهای مهمی برای ارزیابی وضعیت عضلانی و پیشگیری از بیماری «سارکوپنیا» (تحلیل رفتن عضلات مرتبط با افزایش سن) هستند.
محققان این مطالعه را اولین شواهد بالینی میدانند که نشان میدهد مصرف منظم انگور میتواند به حفظ قدرت عضلانی در زنان یائسه که در معرض خطر از دست دادن عضلات هستند، کمک کند.
در حوزهی سلامت مغز و عملکرد شناختی، یک مرور علمی که در سال ۲۰۲۵ منتشر شده، نشان داده است که مصرف انگور تأثیر مثبتی بر حافظه، یادگیری و عملکرد کلی شناختی و بهزیستی عاطفی دارد. مکانیسم این اثرات، به خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی انگور بازمیگردد که میتواند التهاب عصبی را کاهش داده و سلولهای مغز را از آسیب رادیکالهای آزاد محافظت کند.
همچنین، یک کارآزمایی بالینی جدید در حال بررسی این موضوع است که آیا مصرف انگور غنی از فلاونوئیدها قبل از قرار گرفتن در معرض استرس روانی، میتواند از عملکرد عروق مغز و شناخت در برابر اثرات منفی استرس محافظت کند یا خیر. این یافتهها، انگور را به عنوان یک «میانوعدهی ضد استرس» برای بهینهسازی عملکرد مغز مطرح میکنند.
فراتر از این موارد، انگور در حوزهی سلامت قلب و عروق نیز عملکرد درخشانی داشته است. یک مطالعهی مروری در سال ۲۰۲۵ نشان داده است که مشتقات انگور دارای خواص محافظتکننده از قلب، ضدالتهاب و آنتیاکسیدانی هستند و به مبارزه با استرس اکسیداتیو، حفظ سلامت قلب و کاهش التهاب کمک میکنند.
تحقیقات دیگری نیز نشان دادهاند که پلیفنولهای انگور میتوانند فشار خون را کاهش داده و عملکرد کلسترول خوب (HDL) را بهبود بخشند. در حوزهی پیشگیری از سرطان، مطالعات آزمایشگاهی نشان دادهاند که آنتوسیانینها و پروآنتوسیانیدینهای موجود در انگور میتوانند به طور همافزایی رشد سلولهای سرطانی معده و روده بزرگ را مهار کنند. همچنین عصارهی هسته انگور در یک کارآزمایی بالینی بر روی بیماران مبتلا به میگرن، توانست شدت، تعداد و مدت حملات را کاهش داده و کیفیت زندگی آنها را بهبود بخشد.
با تمام این خواص بینظیر و مستند علمی، مصرف انگور نیز مانند هر مادهی مؤثری باید با آگاهی و اعتدال همراه باشد. اگرچه انگور به دلیل قند طبیعی (فروکتوز) موجود در آن، کالری نسبتاً بالایی دارد، اما فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی آن تا حد زیادی این اثر را تعدیل میکنند. با این حال، افراد دیابتی باید در مصرف آن اعتدال را رعایت کنند و حتماً با پزشک خود مشورت نمایند. همچنین مصرف بیش از حد انگور به دلیل فیبر و قند بالا، میتواند باعث نفخ و ناراحتیهای گوارشی شود. برای بهرهمندی از خواص شگفتانگیز انگور، متخصصان تغذیه مصرف روزانه یک تا دو لیوان انگور تازه (حدود ۱۵۰ تا ۳۰۰ گرم) را در کنار یک رژیم غذایی سالم و متنوع توصیه میکنند.
به یاد داشته باشید که انگور کامل با پوست و دانههای آن، به مراتب مغذیتر از آب انگور صنعتی است و فیبر موجود در آن، کلید بسیاری از خواص درمانی این میوهی بهشتی است. انگور، این میوهی کوچک و پرخاصیت، با پشتوانهی قرنها تجربهی طب سنتی و تأیید جدیدترین یافتههای علمی، یک هدیهی ارزشمند از طبیعت است که میتواند به عنوان یک خوراکی سالم و مغذی، به کنترل قند خون، تقویت عضلات، بهبود عملکرد مغز و قلب و حتی پیشگیری از سرطان کمک کند، اما به یاد داشته باشید که مصرف آگاهانه و رعایت اعتدال، کلید بهرهمندی از خواص این میوهی شگفتانگیز و در امان ماندن از عوارض احتمالی آن خواهد بود.