آبتاب: فقط ۱۰ روز تحریک مغناطیسی مغز؛ روشی که در یک مطالعه جدید علائم افسردگی را بهطور چشمگیری کاهش داد
اختلال افسردگی اساسی شایعترین بیماری سلامت روان در جهان است و در مقطعی از زندگی، صدها میلیون نفر را درگیر میکند. با این حال، بخش قابلتوجهی از بیماران با درمانهای رایج بهبود کافی پیدا نمیکنند؛ موضوعی که نیاز به روشهای درمانی جدید را بیش از پیش ضروری کرده است.
طبق یافته یک پژوهش، بیمارانی که تحت درمان با iTBS قرار گرفتند، کاهش قابلتوجهی در شدت علائم افسردگی خود نشان دادند.
البته در طول مطالعه، اتفاق جالبی نیز رخ داد؛ افرادی که درمان ساختگی دریافت کرده بودند نیز بهمرور علائمشان بهبود یافت.
پژوهشگران مینویسند: «در این کارآزمایی تصادفی روی بزرگسالان مبتلا به اختلال افسردگی اساسی، انجام ۱۰ جلسه روزانه iTBS باعث کاهش بیشتری در علائم افسردگی، بر اساس ارزیابی پزشکان، نسبت به درمان ساختگی شد.»
تحریک مغناطیسی مغز چگونه عمل میکند؟
در روش iTBS، یک سیمپیچ روی سر بیمار قرار میگیرد و میدانهای مغناطیسی متمرکزی را از میان جمجمه عبور میدهد. این میدانها نورونهای قشر پیشپیشانی پشتیجانبی (Dorsolateral Prefrontal Cortex) را فعال میکنند؛ بخشی از مغز که نقش مهمی در تنظیم خلقوخو و عملکردهای شناختی دارد.
این مطالعه چگونه انجام شد؟
در این پژوهش، ۷۳ بزرگسال مبتلا به اختلال افسردگی اساسی، در سنین ۲۲ تا ۶۵ سال شرکت کردند.
شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند:
* ۴۱ نفر درمان واقعی iTBS دریافت کردند.
* ۳۲ نفر تحت درمان ساختگی قرار گرفتند؛ در این گروه از سیمپیچی استفاده شد که ظاهر، صدا و احساس مشابهی ایجاد میکرد، اما میدان مغناطیسی آن به اندازهای نبود که بتواند مغز را تحریک کند.
به همین دلیل، شرکتکنندگان تقریباً نمیتوانستند تشخیص دهند که درمان واقعی دریافت کردهاند یا خیر.
نتایج پس از ۵ و ۱۰ روز
پس از ۵ و ۱۰ روز درمان روزانه، گروهی که iTBS واقعی دریافت کرده بود، در ارزیابی پزشکان کاهش بیشتری در علائم افسردگی نسبت به گروه دارونما نشان داد.
با این حال، وقتی از خود بیماران درباره احساسشان سؤال شد، تفاوت چشمگیری بین دو گروه دیده نشد.
چهار هفته بعد چه اتفاقی افتاد؟
پس از پایان ۱۰ جلسه، درمان برای همه شرکتکنندگان متوقف شد.
اما چهار هفته بعد، پژوهشگران دوباره وضعیت آنها را بررسی کردند و به نتیجهای غیرمنتظره رسیدند:
* وضعیت گروه iTBS همچنان پایدار مانده بود.
* اما گروه دارونما نیز به همان میزان بهبود یافته بود و عملاً اختلاف میان دو گروه از بین رفته بود.
چرا گروه دارونما هم بهتر شد؟
به گفته پژوهشگران، این موضوع پیشتر نیز در مطالعات مشابه دیده شده است.
آنها توضیح میدهند که درمان ساختگی در مطالعات تحریک مغناطیسی مغز کاملاً «بیاثر» نیست، زیرا عواملی مانند انتظار بیمار از درمان، تجربه حسی ناشی از دستگاه، محیط درمان و اثرات روانشناختی میتوانند به کاهش علائم افسردگی کمک کنند.
به بیان دیگر، باور داشتن به اینکه فرد در حال دریافت یک درمان مؤثر است، ممکن است خود تا حدی باعث بهبود شود.
این یافتهها چه اهمیتی دارند؟
نتایج این مطالعه نشان میدهد که تحریک مغناطیسی متناوب مغز (iTBS) میتواند در مدت کوتاهی علائم افسردگی را سریعتر کاهش دهد، اما برای حفظ این اثر احتمالاً به دورههای درمانی طولانیتر یا برنامههای درمانی متفاوت نیاز است؛ زیرا در این پژوهش تنها ۱۰ جلسه درمان انجام شد، در حالی که در عمل، این درمان معمولاً برای مدت بیشتری ادامه پیدا میکند.