آبتاب: درد قفسه سینه یکی از شناختهشدهترین علائم بیماریهای قلبی است، اما تجربه این درد همیشه به معنای وجود یک مشکل قلبی نیست. اضطراب و استرس مزمن نیز میتوانند باعث درد یا ناراحتی در قفسه سینه شوند، حتی زمانی که قلب کاملاً سالم است.
بهگزارش انلیمای هلث؛ درد قفسه سینه معمولاً با بیماریهای قلبی ارتباط داده میشود، به همین دلیل بروز آن میتواند ترسناک باشد. با این حال، همه دردهای قفسه سینه منشأ قلبی ندارند. اضطراب یکی از شایعترین علل غیرقلبی این عارضه است. هنگامی که دچار استرس یا اضطراب میشویم، بدن واکنشهایی نشان میدهد که میتوانند باعث درد یا احساس ناراحتی در قفسه سینه شوند، حتی اگر قلب کاملاً سالم باشد.
اضطراب چگونه باعث درد قفسه سینه میشود؟
مطالعهای که در Journal of Pain Research منتشر شده است، نشان میدهد هنگام اضطراب، بدن واکنش طبیعی «جنگ یا گریز» را فعال میکند؛ واکنشی که برای مقابله با خطر طراحی شده است، حتی اگر هیچ تهدید واقعی وجود نداشته باشد.
در این شرایط، هورمونهای استرس مانند آدرنالین وارد جریان خون میشوند. این هورمونها باعث میشوند ضربان قلب افزایش یابد، تنفس سریعتر شود و عضلات بدن، بهویژه عضلات قفسه سینه، منقبض شوند.
انقباض این عضلات میتواند باعث درد یا احساس ناراحتی شود. همچنین، تنفس سریع ممکن است عضلات قفسه سینه را تحت فشار قرار دهد و با کاهش سطح دیاکسیدکربن خون، احساس فشار یا تنگی در قفسه سینه ایجاد کند.
اگرچه این علائم ممکن است نگرانکننده باشند، اما معمولاً ناشی از آسیب به قلب نیستند.
درد قفسه سینه ناشی از اضطراب چه احساسی دارد؟
دکتر دیبانشو گوپتا، متخصص قلب میگوید:
«درد قفسه سینه ناشی از اضطراب در افراد مختلف متفاوت است. برخی افراد درد تیز یا خنجری را تجربه میکنند، در حالی که برخی دیگر احساس درد مبهم، فشار یا سفتی در سراسر قفسه سینه دارند.»
این درد ممکن است چند دقیقه طول بکشد یا در دورههای استرس شدید، مدت بیشتری ادامه پیدا کند. گاهی بهطور ناگهانی هنگام حمله پانیک بروز میکند و گاهی نیز با افزایش تدریجی اضطراب ایجاد میشود.
برخی افراد علاوه بر درد قفسه سینه، علائم زیر را نیز تجربه میکنند:
* تپش قلب
* تنگی نفس
* تعریق
* سرگیجه
* لرزش
* گزگز دستها یا پاها
* احساس ضعف یا نزدیک بودن به غش
* احساس وحشت یا ترس شدید
این علائم میتوانند شباهت زیادی به علائم حمله قلبی داشته باشند و بدون بررسی پزشکی، تشخیص تفاوت آنها دشوار است.
تفاوت درد قفسه سینه ناشی از اضطراب با درد قلبی
درد قفسه سینه ناشی از اضطراب به دلیل تغییر در الگوی تنفس، انقباض عضلات و واکنش بدن به استرس ایجاد میشود. در مقابل، درد قلبی معمولاً ناشی از کاهش جریان خون به عضله قلب یا سایر بیماریهای قلبی است.
اگرچه اضطراب میتواند باعث درد واقعی و قابل احساس شود، اما معمولاً در افراد سالم به قلب آسیبی وارد نمیکند.
با این حال، پژوهشی که در Journal of Psychosomatic Research منتشر شده نشان میدهد ممکن است فرد بهطور همزمان هم اضطراب داشته باشد و هم به بیماری قلبی مبتلا باشد. به همین دلیل، درد قفسه سینه، بهویژه اگر برای اولین بار ایجاد شده، شدید یا مداوم باشد، هرگز نباید بدون ارزیابی پزشکی نادیده گرفته شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
درد قفسه سینه همیشه باید جدی گرفته شود، بهویژه اگر برای نخستین بار آن را تجربه میکنید.
در صورت بروز هر یک از علائم زیر، فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید:
* درد شدید قفسه سینه که چند دقیقه یا بیشتر ادامه داشته باشد.
* انتشار درد به بازو، گردن، فک یا پشت.
* تنگی نفس.
* تعریق شدید.
* تهوع.
* از دست دادن هوشیاری.
این علائم ممکن است نشانه حمله قلبی یا یک وضعیت پزشکی جدی باشند و نیاز به بررسی فوری دارند.
چگونه درد قفسه سینه ناشی از اضطراب را کنترل کنیم؟
کاهش اضطراب، بهترین راه برای پیشگیری از درد قفسه سینه ناشی از استرس است. دکتر گوپتا توصیه میکند:
* فعالیت بدنی منظم داشته باشید؛ ورزش هم به سلامت روان و هم به سلامت قلب کمک میکند.
* تمرینهای تنفس عمیق، ذهنآگاهی (مایندفولنس) و سایر تکنیکهای آرامسازی را انجام دهید.
* خواب کافی داشته باشید.
* مصرف کافئین را محدود کنید.
* رژیم غذایی متعادل و سالمی داشته باشید.
اگر اضطراب بر زندگی روزمره شما تأثیر گذاشته است، مراجعه به روانشناس یا روانپزشک میتواند مفید باشد. درمانهایی مانند رفتاردرمانی شناختی (CBT) و در برخی موارد، دارودرمانی، میتوانند اضطراب و علائم جسمی ناشی از آن را بهطور مؤثر کاهش دهند.
آیا درد قفسه سینه ناشی از اضطراب ممکن است دوباره تکرار شود؟
بله. افرادی که به اضطراب مزمن یا اختلال پانیک مبتلا هستند، ممکن است بارها این نوع درد را تجربه کنند.
این مسئله میتواند یک چرخه معیوب ایجاد کند؛ به این صورت که ترس از درد، اضطراب را افزایش میدهد و اضطراب بیشتر نیز دوباره باعث بروز درد میشود.
مطالعهای در مجله Critical Pathways in Cardiology نشان داده است که پس از رد شدن بیماریهای جدی قلبی، آگاهی از اینکه اضطراب نیز میتواند باعث درد جسمی در قفسه سینه شود، معمولاً از شدت ترس افراد میکاهد. همچنین شناخت عوامل محرک و استفاده از راهکارهای مقابله با اضطراب، میتواند کنترل حملات بعدی را آسانتر کند.
اضطراب میتواند حتی در نبود بیماری قلبی، باعث درد قفسه سینه شود. واکنش طبیعی بدن به استرس، از طریق افزایش ضربان قلب، تنفس سریع و انقباض عضلات، ممکن است احساس درد، فشار یا سفتی در قفسه سینه ایجاد کند.
با این حال، از آنجا که درد ناشی از اضطراب شباهت زیادی به دردهای قلبی دارد، هرگز نباید آن را نادیده گرفت. اگر درد قفسه سینه برای نخستین بار رخ داده، شدید یا مداوم است، یا احساس میکنید وضعیت طبیعی نیست، حتماً به پزشک مراجعه کنید. پس از رد شدن بیماری قلبی، **کنترل اضطراب با اصلاح سبک زندگی و درمان مناسب** میتواند به کاهش درد قفسه سینه و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.