آبتاب– در یکی از مهم‌ترین پژوهش‌های موردی منتشرشده در ۲۰۲۵، تیمی از پژوهشگران عربستان سعودی پژوهشی در بخش عسیر انجام داده و ۸۰ گونه گیاهی دارویی را شناسایی کرده‌اند که در طب سنتی منطقه برای درمان ۹ دسته از بیماری‌های شایع به کار می‌روند. این تحقیق مبتنی بر داده‌های اتنوگرافی از بیش از ۱۵۰ مطلع محلی بوده و نشان می‌دهد چگونه دانش سنتی در طول نسل‌ها حفظ شده و استفاده شده است.
بیشترین تأکید در این مطالعه بر گونه‌هایی بود که پاسخ قابل‌توجهی در درمان مشکلات پوستی از خود نشان داده‌اند، با شاخص توافق در کاربرد بالای ۸۸/. که نشان‌دهنده استفاده گسترده در میان جوامع محلی است. به‌طور کلی، ترکیبات گیاهی همچون روغن‌ها، عصاره‌ها و ترپن‌ها در بسیاری از این گونه‌ها یافت شد که در طب سنتی منطقه برای ضدعفونی، التیام زخم‌ها و کاهش التهاب به کار می‌روند.
تحقیق مذکور حاکی از آن است که دانش سنتی گیاهی نه تنها بخشی از فرهنگ بومی است بلکه می‌تواند منبع غنی برای توسعه داروهای طبیعی در سطح مدرن باشد. چنین داده‌هایی می‌توانند مبنای مطالعات بعدی شیمی‌تحلیل، بررسی ایمنی و آزمون‌های بالینی شوند تا ترکیبات فعال به‌صورت فرآورده‌های استاندارد در بیایند.
یکی از عناصر کلیدی در این تحقیق، مستندسازی دقیق کاربردهای گیاهان است؛ به‌طوری‌که برخلاف بسیاری از دانش‌های شفاهی که به‌صورت پراکنده منتقل می‌شود، این مطالعه سعی کرد جزئیات کاربرد، دوز مصرف سنتی، نوع فرآوری و نتایج مشاهده‌شده در جمعیت را ثبت کند. این اطلاعات نه‌تنها ارزش علمی دارد بلکه می‌تواند به حفاظت از دانش بومی در برابر فراموشی کمک کند.
همچنین، پژوهشگران هشدار دادند که با تغییر سبک زندگی و کاهش نسل‌های مسن که عمدتاً حاملان دانش سنتی هستند، بخشی از این گنجینه ارزشمند در معرض خطر از دست رفتن است. آنها پیشنهاد کردند که برنامه‌های آموزشی و مشارکت‌های جامعه‌محور طرح‌ریزی شود تا جوان‌ترها نیز در حفظ و توسعه این دانش نقش داشته باشند.
علاوه بر کاربردهای درمانی، این گونه‌های گیاهی می‌توانند در صنعت تولید فرآورده‌های طبیعی و به‌ویژه در حوزه‌های بهداشتی، آرایشی و مکمل‌های غذایی مورد توجه قرار گیرند. با ایجاد زنجیره ارزش بومی، از برداشت تا فرآوری و بسته‌بندی، فرصت‌های اقتصادی جدیدی نیز می‌تواند برای کشاورزان و تولیدکنندگان محلی فراهم شود.
این مطالعه یکی از گام‌های مهم در جهت ادغام دانش سنتی با علم مدرن داروشناسی است و نشان می‌دهد چگونه منطقه خلیج فارس با حفظ میراث فرهنگی، می‌تواند سهم بیشتری در توسعه کاربردهای نوآورانه گیاهان دارویی داشته باشد.