آبتاب– مهندس حسن اشرف گنجوئی، کارشناس رسمی و محقق تامین آب، فراخوان برای مشارکت در تأمین آینده آب ایران:
۱- چشمانداز راهبردی: راهکاری پایدار برای بحران آب
بحران فزاینده آب در ایران، ما را به بازنگری عمیق در رویکردهای مدیریتی و یافتن راهحلهای پایدار و بومی فرا میخواند. در این میان، دانش کهن و آزمودهشده نیاکان ما نه تنها یک میراث فرهنگی، بلکه یک مزیت راهبردی برای مواجهه با چالشهای امروز است. غفلت از این ظرفیتها میتواند به قیمت از دست دادن فرصتهای بیبدیل برای تضمین آینده تمام شود.
ایده محوری برگرفته از این نگاه، «احیاء دانش قنات و قناتداری به عنوان یک راهکار جهانی و ملی برای رهایی از بحران آب» است. این رویکرد فراتر از بازسازی یک سازه فیزیکی است؛ این یک فلسفه مدیریتی مبتنی بر همزیستی با طبیعت، بهرهبرداری بهینه از منابع محدود و پایداری بلندمدت است. قنات، نماد خردی است که آب را نه یک کالای مصرفی، بلکه امانتی برای نسلهای آینده میداند. این چشمانداز، راهی برای گذار از مدیریت بحران به مدیریت پایدار منابع ارائه میدهد.
برای تحقق این دیدگاه، حرکتی سازمانیافته و متکی بر دانش بومی شکل گرفته است که در ادامه به معرفی آن میپردازیم.
۲- نیروی محرکه: یک پویش مردمی برای احیای آب
موفقیت پروژههای بزرگ زیستمحیطی در گرو مشارکت فعال جوامع محلی است. زمانی که مردم خود را مالک و نگهبان یک طرح بدانند، پایداری و اثربخشی آن برای بلندمدت تضمین میشود. سازمانهای مردمی و بومی، با درک عمیق از نیازها و ظرفیتهای منطقه، بهترین ساختار برای به حرکت درآوردن این نیروی اجتماعی هستند.
در همین راستا، «ستاد مردمی بومیسازی تأمین آب کشاورزی و شرب» به عنوان نیروی محرکه اصلی این چشمانداز فعالیت میکند. مأموریت این ستاد بر دو هدف کلیدی و مکمل استوار است:
احیای قنوات و چشمهسارها: تمرکز بر بازگرداندن به حیات زیرساختهای آبی سنتی که شریانهای حیاتی بسیاری از مناطق کشور بودهاند.
تأمین آب کشاورزی و شرب: تأکید بر کاربرد عملی این احیاء برای پاسخ به نیازهای اساسی جامعه، از امنیت غذایی گرفته تا سلامت عمومی.
ماهیت «مردمی» و «بومی» این ستاد، نقطه قوت اصلی آن است. این ویژگی تضمین میکند که راهحلها از دل جامعه برمیخیزند، با شرایط محلی سازگار هستند و از حمایت و مشارکت بیوقفه مردم برخوردار خواهند بود. این حرکت نشان داده است که رویکردشان تنها یک نظریه نیست، بلکه قابلیت اجرایی شدن و به ثمر نشستن را نیز دارد.
۳- اثبات کارایی: از نظریه تا اقدام عملی
برای جلب حمایت عمومی و سرمایهگذاری در طرحهای نوآورانه، ارائه شواهد ملموس از موفقیت، امری ضروری است. هر ایدهای، هرچقدر هم که ارزشمند باشد، باید قابلیت اجرایی بودن خود را در میدان عمل به اثبات برساند. این پویش، کارآمدی رویکرد خود را از طریق دو مسیر موازی به نمایش گذاشته است:
پشتوانه مطالعاتی مطالعات فنی و میدانی انجام شده بر روی «مادرچاه و بخش تران کاریزهای [زهکوم]» نشان داده است که احیای این سازههای حیاتی کاملاً امکانپذیر است. این تحقیقات، مبنای علمی و فنی لازم برای آغاز پروژههای عملیاتی را فراهم کرده و تردیدها در مورد قابلیت بازسازی این زیرساختهای کهن را برطرف میسازد.
پروژههای اجرایی این ستاد با فراتر رفتن از مطالعات، ایدهها را به مرحله عمل رسانده است. «طرح تأمین آب شرب به روش قنات-کوه [بیدانجیر]» نمونهای برجسته از عملیاتی شدن این چشمانداز است که نشان میدهد چگونه میتوان با تکیه بر دانش بومی، راهحلهای پایدار و کارآمدی برای تأمین آب پاک ارائه داد.
تحلیل این موفقیتها یک عامل کلیدی و مشترک را آشکار میسازد: «مشارکت مردمی». همانطور که در یافتههای مطالعاتی نیز تأکید شده، موفقیت این طرحها به طور مستقیم به همراهی و مشارکت جامعه محلی وابسته است. این موفقیتهای اولیه، اکنون فرصتی استثنایی برای گسترش این حرکت و همکاریهای بزرگتر فراهم کرده است.
۴- نقش شما در آینده آب: فراخوانی برای همکاری و اقدام
مشارکت در این حرکت، تنها یک کمک مالی یا صرف زمان نیست، بلکه فرصتی برای سرمایهگذاری در آینده فرزندانمان و ساختن میراثی پایدار از مسئولیتپذیری جمعی است. هر یک از ما میتوانیم بخشی از راهحل برای یکی از بزرگترین چالشهای ملی باشیم و در احیای دوباره حیات در سرزمینمان نقشی ایفا کنیم.
بدینوسیله از شما دعوت میشود تا به این پویش ملی برای مقابله هوشمندانه با بحران آب بپیوندید. حمایت و مشارکت شما میتواند سرعت تحقق این اهداف را دوچندان کرده و امید را به مناطقی که از کمآبی رنج میبرند، بازگرداند.
برای کسب اطلاعات بیشتر، پیگیری آخرین اخبار و یافتن راههای مشارکت، میتوانید از طریق کانال رسمی این ستاد اقدام کنید:
کانال ارتباطی و اطلاعرسانی: https://eitaa.com/qanat_kerman
نکته کلیدی: این کانال از آذرماه سال ۱۴۰۱ به طور مستمر در حال بهروزرسانی بوده و منبعی معتبر برای پیگیری آخرین اخبار، گزارشها و مطالب مرتبط با این حوزه است. باور داریم که غلبه بر بحران آب از طریق خرد جمعی، دانش بومی و همبستگی ملی امکانپذیر است. بیایید با هم، این دانش گرانبها را احیا کرده و آیندهای پرآب و آباد را برای ایران رقم بزنیم.
سلام علیکم
در مورد امکانات و استعدادهای ایران اسلامی عزیز
سلام علیکم وقت شما بخیر با توجه به موضوع آب و اقلیم ایران پیشنهاد #قنات_دریا ارائه می گردد :
موضوع: احیا کویر لوت و تغییر اقلیم خشک فلات مرکزی ایران با #قنات_دریا
هدف:
افزایش رطوبت در اقلیم مرکزی ایران و ایجاد یک میلیون شغل مرتبط با کشاورزی و خودکفایی در تولید روغن خوراکی و کمک به تامین علوفه دامی و تولید نمک سبز و جلبک اسپیرولینا و ایجاد دریاچه مصنوعی چندمنظوره
عنوان پیشنهاد :
احیا کویر لوت با وسعتی در حدود کشور هلند بدون مصرف انرژی فسیلی با انتقال آب شور دریای مکران توسط یک قنات(تونل) با شیب منفی بسیار کم به زیر کویر لوت و بالا آوردن آب شور به وسیله برق خورشیدی و کشت دانه روغنی گیاه شورزی #سالیکورنیا و #جلبک_اسپرولینا
ویژگیهای کویر لوت :
کویر لوت مانند یک بشقاب گود با وسعت در حدود ۵ برابر خلیج فارس یا به اندازه کشور هلند است و عمق متوسط آن در حدود ۶۰ متر میباشد و حداقل ارتفاع آن از سطح دریا در حدود ۳۰۰ متر و دارای اقلیمی گرم و خشک است .
در بین دو ناحیه کوهستانی زاگرس ایران و ارتفاعات افغانستان واقع شده و به خاطر اختلاف دمای بسیار زیاد با این دو ناحیه ، جریان هوایی بسیار قوی از کویر به تمامی نواحی اطراف آن مثل یک هشتپا میوزد که مهمترین و قویترین آنها باد ۱۲۰ روزه سیستان است .
گرمترین منطقه در سطح کره زمین با دمای بالای ۷۰ درجه سانتیگراد است.
دارای بستر سنگی نفوذ ناپذیر میباشد و به واسطه عدم نفوذ آب به لایههای زیرین در گودترین ناحیه کویر آب شور وجود دارد که تنها با برداشتن یک متر از ماسههای روی زمین به آب شور میرسیم.
حداقل فاصله کویر لوت از دریا حدود ۱۵۰ کیلومتر میباشد.
پیشنهاد :
یک تونل (قنات) از ساحل دریای مکران به زیر کویر لوت احداث شود که دارای شیب منفی بسیار اندکی باشد تا آب شور به صورت ثقلی و آرام و بدون تلاطم در تونل جاری گردد و طول این تونل حداقل ۱۵۰ کیلومتر در نظر گرفته شود.
برای بالا آوردن آب از کانال در ناحیه کویر میتوان هر ۵ کیلومتر یک ایستگاه برق خورشیدی احداث کرد و از طریق چاهکی که روی تونل (قنات) ایجاد می گردد آب را بوسیله پمپ بالا آورد البته خود آب در چاهک پمپاژ تا ارتفاع صفر سطح دریا بالا میآید و تنها ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر نیاز به پمپاژ آب به طرف بالا داریم
با آبشور دریا میتوان دانه روغنی گیاه شورزی سالیکورنیا را کشت کرد این گیاه از ۴۰ درصد نمک تشکیل شده و در شوری دو برابر آب شور دریا قابل کشت است .یکی از محصولات نمک سبز است که پودر خشک گیاه سالیکورنیا می باشد و بسیار گرانبها است .
عملکرد دانه روغنی سالی کورنیا در حدود یک پنجم دانه روغنی کلزا است یعنی در حدود ۵۰۰ کیلو دانه روغنی سالیکورنیا از هر هکتار زمین قابل برداشت است که با آب شیرین و دانه روغنی کلزا این رقم به طور متوسط حدود دو و نیم تا ۳ تن میباشد و کیفیت روغن سالیکورنیا در حد بهترین روغنهای سرخ کردنی میباشد و با کشت وسیع میتوان در روغن خوراکی خودکفا شد و بلکه جزو چند صادرکنندگان اول جهان قرار گرفت . کنجاله این گیاه و حتی خود گیاه بصورت مستقیم برای تامین ۱۰ درصد از خوراک دام سنگین قابل استفاده است.
همچنین امکان تولید جلبک اسپیرولینا با آب شور دریا و تحت آفتاب مستقیم وجود دارد که خواص ویژه و قیمت بالایی دارد .
سهولت در توسعه این طرح بخاطر #زمین_و_آب_رایگان فراهم است .
با توجه به تنوع محصولات و گردشگری و … ، اشتغال زایی حداقل یک نفر به ازای هر هکتار قابل دستیابی است .
#قنات_دریا یعنی انتقال آب دریا به زیر کویر لوت و بالا آوردن آن بدون نیاز به انرژی برق شبکه سراسری یا مصرف سوخت گازوئیل میباشد و تنها به کمک نیروی ثقلی و انرژی خورشیدی این آب نامحدود از دریا به سطح کویر منتقل میشود و با توجه به وسعت کویر میتوان این طرح را فازبندی کرد و بعد از احداث فاز ۱ و کارخانه روغن کشی و کارخانه نمک سبز و مراکز فرآوری و بسته بندی اسپیرولینا و … و دستیابی به بازار داخلی و خارجی ، فازهای بعدی بالا آوردن آب و احداث کارخانه را به بخش خصوصی واگذار کرد.
با توجه به دمای بسیار بالای کویر لوت و تبخیر شدید آب در صورت کشاورزی وسیع و یا ایجاد دریاچه مصنوعی ، رطوبت در ناحیه کویری بالا میرود و در نتیجه هوای خشک که از کویر به نواحی اطراف میوزید درصد رطوبتش بالا می رود و هرچه این درصد رطوبت بالاتر باشد ما به سمت تغییر اقلیم مثبت میرویم .
در حال حاضر #کویر_لوت مانند یک #کولر_بدون_آب_با_دور_تند موتور کار میکند و باد گرم به نواحی اطراف خود میدمد و درصورتیکه اگر سراسر کویر لوت آب داشت و سرسبز بود #دمای_کویر_کاهش_مییافت و مانند یک #کولر_با_دور_کند_باد_خنک به نواحی اطراف مخصوصا سیستان می وزید و البته تاثیر بسیار بالایی در نواحی کوهستانی اطراف مانند بوشهر و کرمان خواهد داشت
#قنات_دریا
از همراهی شما متشکریم