آبتاب– مطالعهای تازه نشان میدهد که جریان انرژی و کارکرد طبیعی در زنجیرههای غذایی قارهٔ آفریقا بهشدت کاهش یافته است.
این تحقیق که در اواخر اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شده، نشان میدهد بسیاری از زیستبومها اکنون تنها حدود دو سوم یا کمتر از ظرفیت تاریخی خود فعال هستند. کاهش جمعیت گونههای بزرگجثه مانند فیلها، کرگدنها و شیرها از مهمترین دلایل این فروپاشی کارکرد اکوسیستم برشمرده شده است.
این جانوران، که بهعنوان «مهندسان اکوسیستم» شناخته میشوند، نقش کلیدی در چرخهٔ مواد مغذی، پراکندن بذرها، کنترل گیاهان غالب و شکلدهی ساختار زیستگاهی دارند. با کاهش یا حذف این نقشها، ساختار زیستگاهها تغییر کرده و بسیاری از فرآیندهای طبیعی تضعیف شدهاند.
پژوهشگران هشدار میدهند که این روند نهتنها برای حیاتوحش بلکه برای میلیونها نفر از مردم آفریقا که به خدمات اکوسیستی مانند آب پاک، خاک حاصلخیز و کنترل آفات وابستهاند، یک تهدید جدی بهشمار میآید. آنها متذکر شدهاند که بازگرداندن جریان طبیعی انرژی در طبیعت، مثلاً با افزایش گونههای شاخص، بازسازی زیستگاهها و کاهش فشارهای انسانی، باید در رأس اولویتها باشد.
در این تحقیق همچنین آمده است که مناطقی که پیشتر جزو «منطقهٔ مقاوم زیستمحیطی» بودند، اکنون در فاصلهٔ خطر قرار گرفتهاند و ممکن است از نقطهٔ غیرقابلبازگشت عبور کنند؛ بنابراین زمان برای اقدام کاهش یافته است.
پژوهشگران تأکید کردهاند که سرمایهگذاری فقط در حفاظت از گونه کافی نیست، بلکه باید به بازسازی زیستگاهها، اتصال اکوسیستمها، و تقویت فرآیندهای طبیعی توجه شود تا نیروی طبیعی اکوسیستم دوباره احیا شود.