آبتاب– مطالعات جدید نشان میدهند که چرت زدن بیش از حد ممکن است هم نشانهای از بیماری آلزایمر باشد و هم باعث تشدید علائم آن شود.
آیا چرت زدن نشانه آلزایمر است؟
مطالعهای ۱۴ ساله روی ۱,۴۰۱ بزرگسال نشان داد که همه افراد با افزایش سن بیشتر چرت میزنند، اما در افراد مبتلا به آلزایمر، طول و دفعات چرت زدن روزانه بیش از دو برابر افزایش مییابد. این موضوع میتواند با کاهش تواناییهای شناختی یک سال بعد مرتبط باشد.
آیا چرت زدن باعث آلزایمر میشود؟
چرت زدن به خودی خود باعث آلزایمر نمیشود، اما چرت طولانی میتواند یک عامل ریسک باشد. مثلاً تحقیقی در سال ۲۰۱۹ نشان داد مردانی که بیش از ۱۲۰ دقیقه در روز چرت میزدند، ۶۶٪ بیشتر در معرض کاهش توانایی شناختی طی ۱۲ سال بعد بودند. این کاهش شناختی میتواند پیشدرآمد آلزایمر باشد.
فواید چرت کوتاه
چرتهای کوتاه (کمتر از ۳۰ دقیقه) ممکن است حتی برای جلوگیری از کاهش تواناییهای شناختی مفید باشند. مطالعهای در سال ۲۰۲۱ نشان داد چرت کوتاه در بزرگسالان مسن طی ۵ سال ریسک افت شناختی را کاهش میدهد.
چقدر چرت زدن طبیعی است؟
چرت زدن در بزرگسالان مسن شایعتر از جوانان است. تحقیقات نشان میدهند بین ۲۸٪ تا ۵۸٪ بزرگسالان مسن بعد از ناهار چرت میزنند. اگر مطالعات مرتبط با کاهش شناختی دقیق باشد، چرت کوتاه ترجیح داده میشود.
میزان خواب شبانه در بیماران مبتلا به زوال عقل
بزرگسالان، از جمله افراد مبتلا به آلزایمر، به ۷–۹ ساعت خواب شبانه نیاز دارند. با این حال، برنامه خواب ممکن است متفاوت باشد و باعث خوابآلودگی روزانه یا بیخوابی شبانه شود. نکات مفید برای بهتر خوابیدن بیماران آلزایمر:
۱- فعالیت بدنی: ورزش روزانه و فعالیتهای بیرون از خانه
۲- محدود کردن کافئین: استفاده از چای، قهوه یا نوشابه بدون کافئین
۳- محدود کردن چرت روزانه: کاهش تدریجی چرت تا خواب بهتر شبانه
۴- روال خواب شبانه: فعالیتهای آرامشبخش مثل مطالعه، شنیدن موسیقی یا گرفتن دوش
۵- محیط آرام: نور کم، موسیقی آرام، استفاده از چراغ شب
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر فرد بیش از ۲–۳ هفته احساس خوابآلودگی شدید یا چرت زیاد دارد، بهتر است با پزشک مشورت کند. ممکن است دلیل خوابآلودگی، اختلال خواب، داروها یا بیماریهای دیگر باشد. افراد دارای سابقه خانوادگی آلزایمر نیز میتوانند برای کاهش ریسک مشورت کنند.
در مجموع باید گفت که چرت زدن و آلزایمر ممکن است ارتباط دوطرفه داشته باشند؛ یعنی چرت زدن هم میتواند نشانه بیماری باشد و هم ریسک تشدید علائم را افزایش دهد. چرتهای کوتاه (کمتر از ۳۰ دقیقه) ممکن است مفید باشند، اما چرت طولانی ممکن است اثر منفی داشته باشد. خوابآلودگی بیش از حد در بزرگسالان مسن میتواند نشانه یک مشکل زمینهای باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
منبع: Medical News Today / تحقیقات روی ۱,۴۰۱ بزرگسال