آبتاب– فاطمه مهسا کارآموزیان- پنجه شیطان، عنوان شناخته شده انواع کرفس هارپاگوفتیم و زهری هارپاگوفتیم است که وابسته به تیره کنجد میباشد. این گیاه بومی جنوب آفریقا و ماداگاسکار است. امروزه در ساوان ها و دامنه‌های دور دست صحرای کالاهاری در آفریقای جنوبی و نامیبیا نیز یافت میشود. محققان علوم پزشکی دریافته‌اند که ریشه پنجه شیطان میتواند، التهاب و درد را کاهش دهد. مردم منطقه خویزان صحرای کالاهاری، در طول سالیان دراز از ریشه این گیاه برای اهداف درمانی از جمله درمان درد و مشکلات دوران بارداری استفاده مي‌کردند. همچنین، از آن پمادهایی برای درمان مشکلات پوستی تهیه مي‌کردند که به صورت موضعی استفاده مي‌شده است. این گیاه به عنوان داروی اشتهاآور نیز معرفی میشود. پنجه شیطان فاقد بوی مشمئز کننده میباشد اما حاوی موادی است که مزه آن را تلخ کرده است. پنجه شیطان یک گیاه پربرگ بادوام با ریشه‌ها و جوانه‌های شاخ‌دار است و دارای ریشه‌ها یا پوشش های ثانوی میباشد که از ریشه‌های اصلی یا جانبی آن رشد مي‌کنند. پزشکان معالج از ریشه این گیاه برای درمان کم اشتهایی، روماتیسم، آرتریت، تب، درد ماهیچه‌ای، التهاب تاندون‌ها، و مشکلات معده‌اي- روده‌اي استفاده مي‌کنند.
تركيبات گياه
فرآورده‌های دارویی گیاه پنجه شیطان، از برشها یا دکمه‌های خشک سائیده شده تهیه مي‌شوند. از ریشه خشک این گیاه مي‌توانید انواع دم کرده‌ها را تهیه کنید. دکمه‌های آن حاوی ترکیبات فعالی به نام «مونوترپنیس» هستند. ماده «هارپاگوسید» فعالترین ماده است.
میزان مصرفی توصیه شده برای موارد عمومی این گیاه به صورت کپسول بدین شکل است که مقدار ۰/۱ تا ۰/۲۵ گرم از این داروی گیاهی را که به شکل استاندارد در داروخانه ها موجود است، روزانه سه بار مصرف کنید.
توصیه‌ها: پنجه شیطان گیاهی بي‌خطر است که هیچگونه عوارض جانبی در صورت رعایت میزان مصرفی توصیه شده ندارد. با این وجود هیچکس نمي‌داند که آیا پنجه شیطان در صورت مصرف درازمدت سمی خواهد بود یا نه؟ اگر زخم معده و دوازدهه یا سنگهای صفراوی دارید نباید از این گیاه استفاده کنید، مگر با اجازه پزشک. به نظر برخی، این گیاه مي‌تواند سبب سقط جنین شود اما اسناد و مدارک علمی دال بر این ادعا وجود ندارد. اگر باردار هستید باید موضوع را قبل از مصرف دارو به اطلاع پزشک خود برسانید.