آبتاب– قبلاً ۴ ایرانی از دپارتمان ریاضی محض هاروارد دکترا گرفته بودند. فرشید جمشیدیان (۱۹۸۰)، پیروز وکیلی (۱۹۸۸)، مریم میرزاخانی (۲۰۰۴)، علی اکبر دائمی (۲۰۱۴).
اما یک اسم دیگر هم به این لیست اضافه شد: تینا ترکمان با موفقیت از تز خود با راهنمایی کورتیس مکمالن، برنده مدال فیلدز، دفاع کرد.
تینا ترکمان که در سال ۹۲ در پنجاه و چهارمین المپیاد جهانی ریاضی، دومین دختر برتر جهان شد، در این هفته با موفقیت از تز خود با راهنمایی کورتیس مکمالن، برنده مدال فیلدز، دفاع کرد.
ترکمان که به گفته خودش علاقمند به درک و مطالعه هندسه و مبحث دینامیک است، از دانشگاه صنعتی شریف فارغالتحصیل شده و تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه هاروارد به اتمام رسانده است.
او که در سال ۹۲ در پنجاه و چهارمین المپیاد جهانی ریاضی، دومین دختر برتر جهان شد، در این هفته با موفقیت از تز خود با راهنمایی کورتیس مکمالن (برنده مدال فیلدز) دفاع کرد.
۵ ایرانی که از «هاروارد» دکترای ریاضی گرفتهاند
تا الان غیر از ترکمان ۴ ایرانی دیگر از دپارتمان ریاضی محض هاروارد دکترا گرفتهاند:
فرشید جمشیدیان (۱۹۸۰)، پیروز وکیلی (۱۹۸۸)، مریم میرزاخانی (۲۰۰۴)، علی اکبر دائمی (۲۰۱۴)
دانشگاه «هاروارد» کجاست و چرا مهم است؟
دانشگاه «هاروارد» یک دانشگاه تحقیقاتی خصوصی و یکی از اعضای هشتگانه «لیگ آیوی» است که در کمبریج، ماساچوست واقع شدهاست. این دانشگاه در سال ۱۶۳۸ تأسیس و در جهت بزرگداشت اولین خیّر آن، روحانی «جان هاروارد»، هاروارد نامیده شد. هاروارد قدیمیترین مؤسسه آموزش عالی در ایالات متحده و از معتبرترین موسسات در جهان است.
کتابخانه دانشگاه هاروارد نه تنها قدیمیترین مجموعه فرهنگی در آمریکا بلکه با شعبات خود، بزرگترین کتابخانه دنیاست و در حال حاضر دارای ۱۴٬۵۰۰٬۰۰۰ جلد کتاب، رساله و میکروفیلم است. کتابخانه هاروارد، بزرگترین سیستم کتابخانه دانشگاهی جهان است که شامل ۷۹ کتابخانه منفرد بوده و حدود ۲۰٫۴ میلیون عنوان را در خود جای دادهاست.
در میان رتبهبندیهای کلی، نشریه رتبهبندی دانشگاههای جهان که رتبهبندی شانگهای نیز نامیده میشود، هر ساله از بدو انتشار تا امروز دانشگاه هاروارد را برترین دانشگاه جهان معرفی کرده و در رتبهبندی تایمز از زمان انتشار یعنی سال ۲۰۱۱ تا به امروز رتبه اول را در رتبههای جهانی معتبر حفظ کرده است.
علاوه بر این، هاروارد با سرمایهگذاریهای قابل توجه در دانشکده مهندسی خود در سالهای اخیر، در رتبه سوم مهندسی و فناوری در جهان قرار گرفت.
شاید هرگاه صحبت از یک نخبه ریاضی و یا دانشگاه هاروارد میشود، به یاد زندهیاد مریم میرزاخانی بیفتیم. میرزاخانی، ریاضیدان ایرانی و استاد دانشگاه «استنفورد» بود. او در سال ۲۰۱۴ به دلیل کنشگری در زمینه «دینامیک و هندسه سطوح ریمانی و فضاهای پیمانهای آنها» برنده مدال فیلدز شد که بالاترین جایزه در ریاضیات است. وی اولین زن و ایرانی برنده مدال فیلدز است.
مریم میرزاخانی کیست؟
مریم میرزاخانی در سالهای ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ از دبیرستان فرزانگان تهران موفق به کسب مدال طلای المپیاد ریاضی کشوری شد و بعد از آن در سال ۱۹۹۴ در المپیاد جهانی ریاضی هنگ کنگ با امتیاز ۴۱ از ۴۲ مدال طلای جهانی گرفت. سال بعد، در المپیاد جهانی ریاضی کانادا میرزاخانی با نمره کامل، رتبه یکم طلای جهانی را به دست آورد. او به همراه رویا بهشتی نخستین دخترانی بودند که به تیم المپیاد ریاضی ایران راه یافتند.
مریم میرزاخانی نخستین دختری بود که در المپیاد ریاضی ایران طلا گرفت. وی نخستین کسی بود که دو سال مدال طلا گرفت و نخستین دانشآموز شرکتکننده از ایران بود که در آزمون المپیاد ریاضی نمره کامل گرفت.
او سپس به دانشگاه هاروارد رفت و آنجا بر سر کلاسهای کورتیس مکمولن (از برندگان جایزه فیلدز) حاضر میشد. مکمولن، میرزاخانی را در این دوران اینطور به یاد میآورد که بر سر کلاسهایش سوالهای زیادی میپرسید و با عجله به فارسی یادداشت برمیداشت. او سرانجام در سال ۲۰۰۴ از دانشگاه هاروارد و به سرپرستی مکمولن دکترا گرفت.
در تیرماه ۱۳۹۶ اعلام شد، میرزاخانی به دلیل ابتلا به سرطان در بیمارستانی در آمریکا بستری شدهاست. او از چهار سال پیشتر به سرطان پستان مبتلا بوده و این سرطان به مغز استخوان وی سرایت کرده بود. در نهایت مریم میرزاخانی در ۲۳ تیر ۱۳۹۶ در ۴۰ سالگی در بیمارستانی در کالیفرنیا درگذشت.
زادروز مریم میرزاخانی، بیست و دوم اردیبهشت (دوازدهم ماه می) از سوی اتحادیه بینالمللی انجمنهای ریاضی جهان با پیشنهاد کمیته بانوان انجمن ریاضی ایران به عنوان روز جهانی زن در ریاضیات نامگذاری شد.