یادداشتی از حسين علایی
در اين روزها موضوع تمديد انعقاد قرارداد بيست ساله ايران با روسيه در دستور کار سفر قريب الوقوع رئيس جمهور است. از آنجا که در طول تاريخ روابط ايران و روسيه دچار فراز و نشيبهاي فراواني بوده است، خوبست دست اندرکاران کشور قبل از تمديد و انعقاد اين قرارداد به سوابق تاريخي و رفتار روسيه با ايران توجه کنند و اقدامات خود را به گونهاي تنظيم کنند که با توجه به منافع ملي ايران، هر دو کشور از آن سود ببرند.
طبيعي است که روابط دوستانه و همکاري ايران و روسيه به دليل همسايگي دو کشور و فاصله آنها از آمريکا به نفع طرفين است ولي بايد در انعقاد قرارداد با آن کشور به واقعيتهاي زير توجه کرد.
۱- روسيه تا کنون هيچگاه ايران را متحد استراتژيک خود تلقي نکرده است.
۲- روسيه هميشه از برگ ايران در حل مسائل خود با آمريکا استفاده کرده است.
۳- روسيه در حوزه نفت و گاز رقيب ايران است و موافق انتقال گاز ايران به اروپا نيست زيرا آنجا را بازار خود ميداند.
۴- روسيه در شوراي امنيت سازمان ملل همواره عليه برنامه هستهاي ايران رأي داده و در زمان رياست جمهوري آقاي احمدي نژاد که بيشترين قطعنامهها عليه ايران صادر شد، برخي از آنها را دولت روسيه پيشنهاد داده است.
۵- روسيه موافق داشتن چرخه غني سازي در ايران نيست و گسترش دانش هستهاي در ايران را به نفع خود نميداند.
۶- شوروي در جريان جنگ تحميلي، مهمترين حامي صدام حسين بود و بيشترين تسليحات از جمله موشکهاي زمين به زمين و انواع هواپيماهاي ميگ را در اختيار ارتش بعثي قرار داد.
۷- شوروي در زمان جنگ تحميلي، تعدادي از نفتکشهاي کويتي را به منظور حمايت از عراق تحت پرچم خود قرار داد و از آنها با کشتيهاي جنگي خود در خليج فارس محافظت ميکرد.
۸- روسيه علاقمند است ايران از نظر نظامي وابسته به آن کشور باشد. اکثر قراردادهايي که تا کنون با آن کشور منعقد گرديده بيشتر منجر به خريد تسليحات و تجهيزات نظامي براي ايران شده است. با توجه به هزينه نگهداري بالاي جنگ افزارها و تسليحات روسي، اين قراردادها درآمد مستمري را براي روسها ايجاد کرده است.
۹- روسيه روابط نزديکي با اسرائيل دارد و روس تبارها نقش مهمي در دولت اسرائيل دارند و آنها همواره در چتر حمايتي روسيه قرار داشتهاند. از سوي ديگر روسيه با سياستهاي جمهوري اسلامي ايران درباره اسرائيل مخالف است و براي امنيت و بقاي اسرائيل تلاش ميکند.
۱۰- روسيه در جريان بحران قرهباغ، ايران را در مذاکراتي که حتي ترکيه در آنها شرکت داشت به بازي نگرفت.
۱۱- روسيه به کشورهايي که داراي روابط خوب با آمريکا هستند مثل ترکيه و هند موشکهاي ضد هوايي S-۴۰۰ واگذار کرده است، ولي تا کنون با ايران در اين سطح روابط نظامي نداشته است.
۱۲- سامانههاي پدافند هوايي روسيه در سوريه همواره تماشاچي حملات هوايي اسرائيل به پايگاههاي گروههاي هوادار ايران در سوريه بودهاند و روسيه حتي هيچگونه فشار سياسي براي جلوگيري از حملات اسرائيل به مواضع طرفداران ايران در سوريه وارد نکرده است. همچنين روسيه نظاره گر حملات اسرائيل به کشتيهاي حامل نفت ايران به سوريه بوده است و از خود هيچ واکنشي نشان نداده است.
۱۳- روسيه در برابر الحاق سرزمين هاي جولان سوريه به اسرائيل هيچگونه واکنش مؤثري انجام نداده است.
۱۴- پوتين علاوه بر آنکه به اکثر وزراي ايراني در سفر به روسيه ملاقات نميدهد، حتي به رئيس مجلس شوراي اسلامي که چندي قبل ميخواست پيام رهبري را به وي تسليم کند به بهانه کرونا وقت ديدار نداد.
۱۵- روسيه داراي يک حکومت غير دموکراتيک است که مردم آن کشور نميتوانند فرد ديگري را به جاي پوتين به رياست جمهوري برگزينند و او هم از رؤساي جمهور مادامالعمر دنيا است.
شاید بهتر باشد همچنان از سوي جمهوري اسلامي ايران، سياست خارجي “نه شرقي و نه غربي” دنبال شود تا برداشت جامعه ازسياست خارجي کشور “فقط شرقي نه غربي” نباشد. شرقي که از خراب بودن رابطه ايران با غرب سودهاي سرشار ميبرد!
توجه: مطلب مندرج صرفاً دیدگاه نویسنده است و رسانه آبتاب در قبال آن هیچ موضعی ندارد.