یادداشتی از بیژن اشتری
ای کاش فرصت داشتم و کتاب «هیچ چیز غیرممکن نیست»، نوشتهٔ تد اوسیوس، را اختصاصاً برای سران جمهوری اسلامی ترجمه میکردم. این کتاب دو هفته پیش منتشر شده و من هر شب روی موبایلم بخشهایی از آن را میخوانم.
فقط بگویم عجب حکایتی است حکایت آشتی آمریکا و ویتنام. این دو کشور تاریخ خونباری را پشت سر گذاشتهاند که ثمرهاش شصت هزار کشته برای آمریکا و دو میلیون کشته برای ویتنام بوده است. هنوز خاطرهٔ تلخ بمبارانهای خوشهای آمریکا در جنگلها و مناطق مسکونی ویتنام از خاطرهها نرفته است. زخمهای جنگ هنوز به طور کامل مداوا نشدهاند. موقع خواندن کتاب یک آن تصور کردم رهبران ویتنام افرادی از جنس و تبار سران مبارز و آشتیناپذیر خودمان بودند که در این صورت کی جرأت داشت حرف از مذاکره و آشتی با امپریالیسم آمریکا بزند. «آقا دو میلیون شهید و چند میلیون مجروح دادهایم، همهٔ جنگلها و شهرها و روستاهایمان توسط آمریکاییهای جنایتکار بمباران شیمیایی شده است، آن وقت شما خائنها میگویید برویم با آمریکا آشتی کنیم؟» چه شانسی آوردند که ویتنامی ها سرانشان ویتنامی بودند نه ایرانی.
مخلص کلام این که، ویتنامیها به وقت جنگ جانانه جنگیدند و به وقت صلح جانانه صلح کردند. دو دشمن قدیمی عاقبت گذشته را فراموش کردند تا آیندهٔ بهتری برای مردمانشان بسازند. این کتاب را باید خواند تا متوجه شد با معجزهٔ دیپلماسی چه کارهای عظیمی می توان کرد به شرطی که دشمنی کردن برای یک عدهای ابزار قدرت نباشد. به شرطی که منافع ملی مرجح بر هر منفعت دیگری باشد. این کتاب را باید خواند تا فهمید کشورها چگونه از جنگ به آشتی، همکاری و حتی همپیمانی میرسند. این مکانیسم، این پویایی، باشکوه است اما متأسفانه نادر. این سازوکار بسیار دشوار اما امکانپذیر است. زخمهای قدیمی مداواشدنیاند و بر تراژدی جنگ و منازعه میتوان غلبه کرد.
کتاب، حکایت ربع قرن دیپلماسی دوطرفه برای آشتی دو کشور است. دو کشور با نظامهای سیاسی متضاد .یکی کمونیست و آن دیگری کاپیتالیست؛ و این فقط آشتی دولتها نیست که آشتی ملتها هم هست. آدم لذت می برد از تماشای رهبرانی که عزم خود را جزم کردهاند که از گذشته عبور کنند تا آیندهٔ بهتری برای ملتشان بسازند. امروز آمریکا بزرگترین شریک تجاری ویتنام است. ویتنام فقط سالی پنجاه میلیارد دلار کالا به آمریکا صادر میکند. دو کشوری که تا دیروز علیه هم میجنگیدند حالا در برابر توسعه طلبی چین در منطقهٔ دریای جنوبی چین متحد و همپیمان یکدیگر شدهاند.
توجه: مطلب مندرج صرفاً دیدگاه نویسنده است و رسانه آبتاب در قبال آن هیچ موضعی ندارد.