نویسنده: خدیجه گلین مقدم
دنیای امروز به این نتیجه رسیده است که سدها خود عامل بسیاری از مشکلات زیست محیطی، اقلیمی، اجتماعی، امنیتی هستند.
سال ۲۰۱۲ تاکنون بیشتر از ۱۷۰۰ سد در آمریکا جهت حفظ محیط زیست برچیده شده است.
در سال ۲۰۲۰ نیز نزدیک به ۷۰ سد در سرتاسر آمریکا تخریب شدند تا جریان عادی در طبیعت حاصل شود.
در واقع، سدها قاتل آبهای زیرزمینی تالابها، دریاچهها، رودها و اقلیم هستند. سدها سیستم جغرافیایی را دچار خلل جدی میکنند. چرا که اختلال در جریان عادی آب ایجاد میکنند.
طبیعت به سدسازی پاسخ منفی میدهد.
ممکن است برخی بگویند اگر سد نسازیم، فلان منطقه بیآب میشود. باید بگویم که رفع تشنگی مناطق کم آب با سدسازی یا انتقال آب برای مدتی رفع میشود، اما پس از مدتی وضع بدتر هم میشود. ضمن آنکه اجبار اجتماعی نمیتواند جلوی آسیبها را بگیرد. یعنی ممکن است به خاطر اجبار اجتماعی سدی ساخته شود، اما این اجبار مانع از آسیبهایی که سد ایجاد می کند نمیشود. یعنی اجبار اجتماعی ساخت سد را نمیتواند توجیه کند.
توسعهای که سدها ایجاد میکنند به صورت موقت است. بلکه بیشتر رشد است تا توسعه.
چون سدها در جریان عادی آب اختلال ایجاد میکنند، خسارات زیادی هم به منابع آبی بالادست و هم به منابع آبی پایین دست و سکونتگاههای اطراف و پایین دست میزنند.
پس به جای ساخت سدهای ویرانگر باید فکر بهتری دیگری کرد.
توضیح اینکه قبل از انقلاب در ایران ۷ سد بزرگ داشتیم اما در این ۴۰ سال بیش از ۷۰۰ سد ساخته شد و متأسفانه دهها سد دیگر در حال حاضر در حال ساخت است.
جیب سوداگران ثروت مهم تر از خشکی دریاچه ها، رودخانه ها و ذخایر آب زیر زمینی است.