آبتاب– دکتر مصدق در زمان تشکیل دولتش گفت، چون وزارت فرهنگ (آموزش وپرورش)، “وزارت مادر” است؛ ،پس کسی باید برای آموزش و پرورش انتخاب شود که چکیده تمام فضائل باشد. ایشان پروفسور دکتر محمود حسابی را انتخاب کردند که پنج دکترا داشتند: دکتری برق الکترونیک، دکتری ریاضیات، دکتری فیزیک هسته ای، دکتری راه و ساختمان و دکترای پزشکی. پرفسور حسابی طی سالها تحقیق و مطالعات علمی در دانشگاههای معتبر عالم با دانشمندان بزرگ جهان نظیر پروفسور “اینشتین”، “شرودینگر”، “بورن”، “فرمی” و چندین فیزیکدان دیگر و همچنین علمای بزرگ مانند “راسل” و “آندره ژید” همکاری و تبادل نظر داشته و تنها ایرانی شاگرد پروفسور “آلبرت اینشتین” بود. ایشان علاوه بر زبان فارسی، به زبان عربی، فرانسوی، انگلیسی و آلمانی تسلط داشت. در تحقیقات علمی خود از زبان های سانسکریت، لاتین، یونانی، پهلوی، اوستایی، ترکی، ایتالیایی و روسی نیز استفاده می نمود. اقدامات علمی و خدمات دکتر حسابی عبارتند از:
_ اولین نقشه برداری فنی و تخصصی کشور (راه بندر لنگه به بوشهر)
_ اولین راه سازی مدرن و علمی ایران (راه تهران به شمشک)
_ پایه گذاری اولین مدارس عشایری کشور
_ پایه گذاری دارالمعلمین عالی
_ پایه گذاری دانشسرای عالی
_ ساخت اولین رادیو در کشور
_ راه اندازی اولین آنتن فرستنده در کشور
_ راه اندازی اولین مرکز زلزله شناسی کشور
_ راه اندازی اولین رآکتور اتمی سازمان انرژی اتمی کشور
_ راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران
_ تعیین ساعت ایران
_ پایه گذاری اولین بیمارستان خصوصی در ایران، به نام بیمارستان “گوهرشاد”
_ شرکت در پایه گذاری فرهنگستان ایران و ایجاد انجمن زبان فارسی
_تدوین اساسنامه طرح تأسیس دانشگاه تهران
_ پایه گذاری دانشکده فنی دانشگاه تهران
_ پایه گذاری دانشکده علوم دانشگاه تهران
_ پایه گذاری شورای عالی معارف
_ پایه گذاری مرکز عدسی سازی اپتیک کاربردی در دانشکده علوم دانشگاه تهران
_ پایه گذاری بخش آکوستیک در دانشگاه و اندازه گیری فواصل گام های موسیقی ایرانی به روش علمی
_ پایه گذاری و برنامه ریزی آموزش نوین ابتدایی و دبیرستانی
_ پایه گذاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
_ پایه گذاری مرکز تحقیقات اتمی دانشگاه تهران
_ پایه گذاری اولین رصدخانه نوین در ایران
_ پایه گذاری مرکز مدرن تعقیب ماهواره ها در شیراز
_ پایه گذاری مرکز مخابرات اسدآباد همدان
_ پایه گذاری انجمن موسیقی ایران و مرکز پژوهش های موسیقی
_ پایه گذاری کمیته پژوهشی فضای ایران
_ ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی کشور (در ساختمان دانشسرای عالی در نگارستان دانشگاه تهران)
_ تدوین اساسنامه و تأسیس مؤسسه ملی استاندارد
_ تدوین آیین نامه کارخانجات نساجی کشور و رساله چگونگی حمایت دولت در رشد این صنعت
_ پایه گذاری واحد تحقیقاتی صنعتی سغدایی (پژوهش و صنعت در الکترونیک, فیزیک, فیزیک اپتیک, هوش مصنوعی)
_ راه اندازی اولین آسیاب آبی تولید برق (ژنراتور) در کشور
_ ایجاد اولین کارگاه های تجربی در علوم کاربردی در ایران
_ ایجاد اولین آزمایشگاه علوم پایه در کشور
_ تأسیس واحد تحقیقاتی صنعتی سعدایی (۱۳۶۱)
_ تشکیل و ریاست کمیته پژوهشی ایران ۱۳۶۰
استاد همچنین در زمینه تحقیق علمی ۲۳ مقاله، رساله و کتاب به به چاپ رساند که در برگیرنده زمینههای مختلف به ویژه فیزیک مدرن، واژههای علمی، زبان فارسی و مباحث علمی گوناگون است. تئوری بینهایت بودن ذرات این دانشمند ایرانی در میان فیزیکدانان جهان شناخته شده است و نشان “کومان دوردولالژیون دونور” بزرگترین نشان علمی کشور فرانسه به همین مناسبت به ایشان اهداء شد.
