نویسنده: احمد مهری- اپیدمیولوژیست
اطرافمان بسیاری هستند واکسن زدند ولی مبتلا شدند، بستری و فوت هم گزارش شده. پس چرا واکسن؟
– هرچند واکسنها اثربخشی شان کم شده و هنوز به ۸۰ درصد واکسینه شدن جامعه نرسیدیم. شواهد متعدد داریم هنوز واکسن ها در کاهش مرگ و بستری بسیار مفیدند. حتماً واکسن بزنید.
مبتلا به کرونا شدم. آیا میتوانم واکسن بزنم؟
– از بهبودی تان تا زمان دریافت واکسن حداقل یک ماه فاصله نیاز است. کمتر از یک ماه واکسن نزنید.
دوز اول یک واکسن را زدم. دوز دوم میتوانم واکسن دیگری بزنم؟
– برای دوز دوم حتماً باید همان واکسنی را بگیرید که دوز اول زدید. هنوز شواهد کم است و در کشورمان تصمیمی برای استفاده واکسن دیگر برای دوز دوم و سوم نیست.
داروی بیهوشی/ بی حسی/ مولتی ویتامین و یا داروهایی که برای بیماری ام میخورم آیا تداخلی با واکسن دارد؟
– هیچ شواهدی از تداخل موارد بالا و واکسن ها وجود ندارد. داروهایتان را درست مصرف کنید، مگر برخی داروها که پزشک مستقر در مرکز واکسن یا پزشک شخصی تان تشخیص دهد تداخل دارند.
در خانه مان فرد مبتلا داریم. من خودم علائم ندارم. آیا میتوانم واکسن بزنم؟
– اگر علائم ندارید منعی برای واکسن ندارید. اگر مواجهه دارید میتوانید چند روز واکسن را به تأخیر بیندازید ببینید علائم میگیرید یا خیر. تست هم میتوانید بدهید ولی برای دریافت واکسن الزاماً نیاز به تست ندارد. فقط اگر علائم داشتید بهتر است واکسن را یک ماه به تأخیر بیندازید.
توانایی انتخاب چند واکسن وجود دارد. کدام واکسن را بزنم؟
-در شرایط فعلی کشورمان، هر واکسنی که در دسترس بود استفاده کنید مگر مشکل پزشکی خاصی داشته باشید که با پزشک محل واکسن مشورت کنید.
دوز اول را در یک مرکز زدم. آیا میتوانم دوز دوم را در مرکز دیگر دریافت کنم؟
– اگر در مرکزی که برای دوز دوم مراجعه میکنید، آن واکسن موجود باشد، به شما اجازه میدهند. ترجیحاً همانجا بروید که دوز اول را زدید.
آیا برای اثربخشی بهتر واکسن ها، میتوانم فاصله بین دو دوز واکسن را کم یا زیاد کنم؟
– بهتر است براساس شواهد موجود اقدام کنیم. سینوفارم، برکت، پاستوکووک، اسپوتنیک همان ۴ هفته است. استرازنکا: ۴،۸ و یا ۱۲ هفته (بر اساس آنچه روی کارتتان نوشته شده) فاصله بین دو دوز است. چند روز کم یا زیاد خیلی نگران کننده نیست.
با دو دوز تا چند وقت ایمنی کافی داریم؟
– مطالعات می گویند دو الی سه هفته بعد دوز دوم به حداکثر ایمنی آنهم برای کاهش ریسک مرگ و بستری در اکثر افراد میرسید. بین ۶-۸ ماه این ایمنی ممکن است ادامه یابد. برخی واکسن ها تا ۱۲ ماه هم ذکر شده است.
واقعیت دارد باید دوز سوم را هم بزنیم؟ نیاز است؟
– برخی کشورها چنین تصمیمی را برای برخی واکسن ها گرفته اند. خصوصاً آنهایی که حداقل ۸ ماه از دوز دومشان گذشته یا برای ایمنی زایی بیشتر در برابر دلتا و لامبدا. فعلاً چون نسبت کمی در ایران واکسینه شدند تصمیمی برای دوز سوم نیست مگر برای کادر سلامت که در مرحله مقدماتی تصمیم گیری یا اجراست.
آیا نتیجه تست آنتی بادی بعد دریافت واکسن نشان دهنده مقدار ایمنی زایی است؟
– تستهای موجود آنتی بادی لزوماً نمیتواند ایمنی حاصل از واکسن را در شما نشان دهد و ایرادات زیاد دارد، در نتیجه این کار را انجام ندهید.
آیا نیاز است بعد/ قبل دریافت واکسن دارویی را قطع یا شروع کنم؟
– خیر. داروهایتان را متوقف نکنید. سر خود دارویی هم نخورید، مگر دارویی که پزشک شما بگوید. فقط اگر علائم تب، بدن درد داشتید هر ۶ ساعت یک استامینوفن ساده بخورید.