آبتاب– باستانشناسان در اسرائیل برای نخستینبار در ۳۰ کیلومتری شمال شرقی شهر حیفا شواهدی از نبرد تاریخی و کتاب مقدس در محوطهی باستانی تل مگیدو، معروف به «آرماگدون»، کشف کردهاند.
این نبرد طبق روایت کتابهای «پادشاهان» و «تواریخ» در عهد عتیق، میان یوشع پادشاه یهودا و نخو دوم فرعون مصر باستان رخ داده است.
یورونیوز نوشت: محققان از کشف بیسابقه مجموعهای گسترده از سفالهای مصری متعلق به قرن هفتم پیش از میلاد در تل مگیدو خبر میدهند؛ یافتهای که احتمال حضور نظامی مصر در این مکان را در زمان تقریبی همان نبرد تاریخی تقویت میکند.
پروفسور اسرائیل فینکلشتاین، رئیس دانشکده باستانشناسی دانشگاه حیفا و مدیر پروژه حفاری مگیدو، میگوید: «مگیدو تنها سایتی در اسرائیل و منطقه است که هم در کتاب مقدس و هم در متون مهم خاور نزدیک باستان از آن یاد شده است.»
در کتاب دوم پادشاهان و کتاب دوم تواریخ ایام عهد عتیق داستان پادشاه یوشع، شانزدهمین پادشاه یهودا، روایت میشود.
بنابر روایت کتاب مقدس او رهبر پرهیزگاری بود که سعی میکرد مردم اسرائیل را از بتپرستی بازگرداند، اما سرانجام در نبرد با نخو، فرعون مصر، در مگیدو کشته شد. این رویداد طبق متون مذهبی، در سال ۶۰۹ پیش از میلاد رخ داده است.
حفاریها در بخش موسوم به «منطقه ایکس» مگیدو انجام شدهاند؛ جایی که پیش از این بقایایی از قرن هفتم پیش از میلاد کشف شده بود.
درون بقایای به جا مانده از یک ساختمان مجموعهای غنی از ظروف به دست آمده که شامل بیش از ۱۰۰ قطعه سفال مصری (با خاک و نی ویژه مصر)، سفالهایی از شرق یونان مربوط به سالهای ۶۳۰ تا ۶۱۰ پیش از میلاد و سفالهایی با منشأ محلی، از جمله نمونهای از یک دیگ پختوپز یهودا، با خاک رس متعلق به منطقه موتزا در نزدیکی اورشلیم میشود.
دکتر آصف کلایمان، پژوهشگر ارشد پروژه و استاد دانشگاه بنگوریون، میگوید: «هیچگاه پیش از این، چنین حجم قابلتوجهی از سفالهای مصری از دوران عصر آهن در مگیدو یا دیگر نقاط منطقه موسوم به شام یافت نشده بود.»
وی اضافه کرد: «این سفالها احتمالاً متعلق به نظامیان مصری بودهاند، نه کالاهای تجاری، زیرا ظروف زبر و بدون تزئین هستند و بهاحتمال زیاد برای استفاده داخلی یک پادگان تولید شدهاند.»
در کنار ظروف مصری، کشف سفالهای یونانی پرسشهایی را درباره حضور مزدوران یونانی در کنار ارتش مصر مطرح کرده است. دکتر فینکلشتاین میگوید: «ما از منابع یونانی و آشوری میدانیم که مصر در آن زمان از سربازان مزدور استفاده میکرد.»
برخی پژوهشگران حتی پا را فراتر گذاشتهاند و حضور لیدیها (مردمانی از غرب آناتولی) را نیز در این نبرد محتمل میدانند.
به باور برخی «یَأجوج» در کتاب حزقیال در واقع اشارهای به «ژیگس»، پادشاه لیدیه است که طبق منابع آشوری، مزدورانی را برای مصر فرستاده بود.
در کتاب مقدس عبری و همینطور مکاشفه یوحنا در عهد جدید، یَأجوج و مَأجوج به عنوان دشمنان آخرالزمانی خداوند معرفی شدهاند که در «آرماگدون» با نیروهای الهی روبهرو خواهند شد. آرماگدون، واژهای یونانیشده از «هار مگیدو» (به معنای کوه حاصلخیز خداوند) است.
فینکلشتاین یادآور میشود که مگیدو پیشتر نیز در اوایل قرن بیستم مورد کاوش قرار گرفته بود، اما آن حفاریها فاقد روشهای علمی امروز بودند و بسیاری از یافتهها را از بین بردند.
دکتر کلایمان میگوید: «از سالها پیش رویای من این بود که بقایای دستنخورده دوران آشوری را در مگیدو پیدا کنیم. خوشبختانه در سال ۲۰۱۶ منطقهای مناسب در نزدیکی بخش اداری سایت شناسایی شد.»
باستانشناسان میگویند آنچه در مگیدو یافتهاند تنها مجموعهای از سفال نیست، بلکه دریچهای تازه به یکی از پررمزورازترین نبردهای عهد عتیق است؛ نبردی که از اورشلیم تا مصر و از اسطوره تا واقعیت امتداد دارد.
آقای فینکلشتاین در پایان میگوید: «در کتاب مکاشفه آمده که نبرد نهایی میان خیر و شر در آرماگدون رخ خواهد داد. شاید دلیل این انتخاب این باشد که آخرین پادشاه عادل از نسل داوود، یعنی یوشع، درست در همینجا کشته شد.»