آبتاب– بی بی مريم بختياری، دختر حسينقلی خان ايلخانی، خواهر عليقلی خان سردار اسعد و همسر ضرغام السلطنه بختياری از زنان مبارز دوران مشروطه است. او از زمره زنان تحصيلکرده و روشنفکری بود که به طرفداری از آزاديخواهان برخاست و در اين راه شجاعانه مبارزه کرد. وی به عنوان یک زن عشایر در فنون تيراندازی و سوارکاری ماهر بود و چون همسر و جانشين خان بود، عده ای سوار در اختيار داشت و در مواقع ضروری به ياری مشروطه خواهان می پرداخت. سردار بی بی مريم بختياری، يکی از مشوقين اصلی «سردار اسعد بختياری» در فتح تهران محسوب می شد. او با ارسال نامه ها و تلگرافهای مختلف به سران ايل و ایراد سخنرانیهای مهيج و گيرا، افراد ايل را جهت مبارزه با استبداد صغير (استبداد محمدعلی شاه) ترغیب می کرد. این سردار به عنوان يکی از شخصيتهای ضداستعماری و استبدادی عصر قاجار مطرح بوده است.
سردار مريم بختياری، قبل از فتح تهران مخفيانه با عدهای سوار وارد تهران شد و در خانه پدری «حسين ثقفی» منزل کرد و به مجرد حمله سردار اسعد به تهران، پشت بام خانه را که مشرف به ميدان بهارستان بود، سنگربندی نمود و با عده ای سوار بختياری، از پشت سر با قزاق ها مشغول جنگ شد. او خود تفنگ به دست گرفت و با قزاقان جنگيد. نقش او در فتح تهران، ميزان محبوبيتش در ايل را افزايش داد و طرفداران بسياری يافت؛ به طوریکه به لقب سرداری مفتخر شد.
سردار مريم بختياری، در جنگ جهانی اول با وجود آنکه ايل بختياری از انگليسها حمايت می کرد به مخالفت با انگليسها پرداخت و با عده ای از تفنگچيان و سرداران خود جانب متحدين را گرفت. او پارهای از خوانين جزء بختياری چون خوانين پشتکوه را با خود يار ساخت و در يورشهای مداوم خود به انگليسها صدماتی وارد ساخت، به طوری که پليس جنوب مبارزه با او را شروع کرد. او از سربازان و افسران آلمانی و سرکوب و قلع و قمع راهزنان کهگيلويه و کنترل خوانين کوچک استفاده نمود. رشادت و دلاوری اين زن بختياری به حدی بود که آوازه شهرت و آزادگيش در سرتاسر ایران پيچيد و منزل او مأمن و پناهگاه بسياری از آزاديخواهان عصر مشروطه شد، به طوریکه هنگام فتح اصفهان توسط روسها در جنگ جهانی اول، «فن کاردف» آلمانی به خانه سردار مريم بختياری پناه برد و مدت سه ماه و نيم در پناه او بود تا اينکه پس از شکست بختياریها از روسها و کشته شدن ۵۸ نفر راهی کرمانشاه شد و از آنجا به برلن رفت. به پاس حمايتهای سرسختانه بی بی مريم از «فن کاردف»، امپراطور آلمان، کمان تمثال ميناکاری و الماس نشان و همچنين صليب آهنين خود را که مهمترين نشان دولت آلمان بود، برای او هدیه فرستاد. او تنها زنی بود که در دنيا توانست به دريافت اين نشان نائل آيد. مبارزات سردار مريم بختياری با انگليسها در طی قرارداد ۱۹۱۹ و کودتای ۱۲۹۹ همچنان ادامه يافت، به طوریکه دکتر محمد مصدق در زمان کودتای ۱۲۹۹ مدتها مهمان سردار مريم بود. سردار مريم بختياری در سال ۱۳۱۶ شمسی، سه سال پس از شهادت فرزندش علی مردان خان در اصفهان به دستور رضاشاه، زندگی را بدرود گفت. آزادی ایران و ایرانیان، یگانه آرزوی سردار مریم بختیاری بود.