فضاهای درونی متعلق به دوران ما قبل تاریخ

   13910

نویسندگان: میترا ایاز، کارشناس دکوراسیون و زهرا رستمی، مهندس معماری


امروزه ما در دنیایی مدرن وپیشرفته زندگی می کنیم و  این واقعیت را پذیرفته ایم که بخش اعظم اوقاتمان در یک محیط درونی سپری می شود، بدین معنی که در یک خانه یا آپارتمان زندگی می کنیم، در یک دفتر کار و یا مغازه و یا کارخانه کار می کنیم، در مدرسه یا دانشگاه درس می خوانیم، در رستوران غذا می خوریم، در هتل اقامت می کنیم و سرانجام در درون ماشین، اتوبوس، قطار، کشتی و یا هواپیما مسافرت می کنیم. بودن ما در محیط بیرونی غالباً امری موقتی و کوتاه مدت بصورت رفتن از یک فضای درونی به یک فضای  درونی دیگر است و شاید یک وجه تمایز ما انسانها با سایر مخلوقات در همین پذیرش محیط درونی بعنوان مناسب ترین محل گذراندن زندگی روزمره مان باشدبشر به مدت 1.7 میلیون سال بر روی کره زمین زندگی کرده است، ولی اسناد و مدارک مربوط به وقایع و تحولات گذشته که ما از آن بعنوان "تاریخ"  یاد می کنیم تنها گذشته ای شش یا هفت ساله هزار ساله را شامل می شوند و لذا ما برای درک وقایع قبل این دوره زمانی ناچار می شویم که به حدس و گمانه زنی و یا داستان های تخیلی روی می آوریم. بنابراین، پاسخ به این سؤال که مثلاً در ابتدا مردم در چه زمان و در کجا آموختند که سرپوش پناهگاهی برای خود فراهم کنند و یا اینکه شکل این قبیل پناهگاه ها چگونه بوده اند در طول سالیان متمادی مورد بحث و گفتگوی بسیار واقع شده است.

مشخص است که اولین سرپناه های ساخته شده یا صرفاً کشف شده مثل غارها از موادی ساخته می شده اند که کارکردن با آن با دست خالی یا با ابزار ساده آسان بوده است. به انسان لقب «انسان غار نشین» داده شده است، گرچه از لقب های اولیه بوده و حتی شواهد بسیاری دال بر زندگی آنها در غار ها موجود است؛ ولی قبول اینکه غارها رایج ترین محل زندگی مردم آن زمان بوده باشند امری غیر معقول به نظر می رسد، زیرا غارها تنها در بعضی از مناطق و به تعداد محدود موجود بوده اند  و در ضمن محلی زیبا و راحت برای زندگی نیستند.  قدیمی ترین نشانه های ساخت پناهگاه توسط بشرکه تاکنون شناخته شده اند آثاری متعلق به منطقه «تراآماتا» درجنوب فرانسه است که قدمتی بیش از چهارصد هزار  سال دارند، و تنها نمونه های بسیار کوچک این بقایا نشانگر شکل کلبه های ساخته شده از شاخه درختان است؛ اگرچه تعداد کمی از این بقایای تاریخی وجود دارند که فرضیات مربوط به ساختارهای اولیه بشری را تأیید می کنند ولی می توان با مراجعه به سنتهای جوامع بدوی علائم و شواهد بیشتری دراین زمینه بدست آورد.

راه و روش جوامع بدوی را می توان نموداری از روشهای کهن دانست که به دوران سنگی باز می گردد. اغلب این جوامع برای بقای خود به شکار حیوانات و ماهیگیری روی می آوردند و دائما در حال مهاجرت از نقطه ای به نقطه دیگر بودند، لذا سرپناه ها وخانه هایی برای خود می ساختند که به آسانی قابل حمل بودمردم قبایل آفریقایی، جزایر پاسیفیک دراقیانوس آرام، مناطق قطبی، و آمریکای شمالی و جنوبی )قبل ازحضور اروپائیان (به نحوی زندگی می کردند که زندگی آنها در طول چندین نسل تغییر محسوسی نداشته است. دهکده های مناطق استوایی آفریقا، ساکنین دشتهای )صحرا) و مغولستان، بومیان آمریکا )سرخ پوستان)، اسکیموها وساکنین اولیه استرالیا همه و همه نمونه هایی از سبک زندگی بدوی داشته و محل سکونت آنها نشانه هایی ازچگونگی تغییر و تحول در ساخت پناهگاه توسط بشر را به نمایش می گذارند. بعضی از خانه های ابتدائی دایره شکل نیستند و شاید دلیل آن استفاده از مواد نواری شکل، تیرهائی چوبی و یا شاخه درختان باشد که به ساخت خانه هایی چهارگوش وجعبه مانند منجر می شده است.

بسیاری خانه های دیگر که توسط بومیان کشورهای آمریکای جنوبی ساخته شده اند همگی دارای اشکالی چهارگوش هستند. در منطقه آپولیا در کشور ایتالیا نمونه ای ازخانه های بسیارقدیمی که کماکان در این محل رواج دارند که با استفاده از سنگهای خشک صحرا ساخته شده و خانه ای تقریبا مربع شکل را به وجود می آورد و ساختاری گنبدی شکل دربالای خود دارند. این گنبد با قراردادن حلقه های سنگی که به تدریج کوچکتر می شوند در روی یکدیگر شکل گرفته و در نهایت با یک قطعه سنگ در بالاترین نقطه پوشانده می شود. این قبیل خانه ها )ترولی (قدمتی چندین هزار ساله در این منطقه دارند.

 


نظر شما